İnfaz Hesabı Nasıl Yapılır? Denetimli Serbestlik ve Koşullu Salıverilme
Çanakkale’de infaz hesabını belirleyen değişkenler, koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve müddetnameye itiraz yolu ayrıntılı açıklanmaktadır.
3 dakikalık okuma 10 bölüm
İnfaz hesabı, hükmedilen cezanın ne kadarının ceza infaz kurumunda geçirileceğini belirler. Hesap tek bir orandan ibaret değildir; suç tarihi, suç türü ve mükerrirlik gibi değişkenler sonucu doğrudan değiştirir.
Hesabı belirleyen değişkenler
Suç tarihi. İnfaz mevzuatı son yıllarda birden çok kez değişti ve değişiklikler geçiş hükümleriyle birlikte yürürlüğe girdi. Bu nedenle uygulanacak rejim, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Aynı süreli iki ceza, suç tarihleri farklıysa farklı sürelerle infaz edilebilir.
Suç türü. Kanun, belirli suç grupları için ayrı bir infaz rejimi öngörür. Genel rejim ile bu gruplar arasındaki fark, hesabın en belirleyici unsurudur.
Mükerrirlik. Daha önce kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunanlar hakkında mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanır; koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik bakımından sonuçları ağırdır.
Çoklu ilam. Birden fazla kesinleşmiş hüküm varsa cezalar toplanır ve hesap toplam üzerinden yapılır. Tek ilam üzerinden yapılan hesap, çoklu ilam hâlinde yanıltıcı olur.
Sürecin aşamaları
- Koşullu salıverilme tarihi. Cezanın kanunda öngörülen bölümünün infaz kurumunda geçirilmesinden sonra, kalan kısmın denetim altında geçirilmesine karar verilebilir.
- Denetimli serbestlik. Koşullu salıverilme tarihinden geriye doğru hesaplanan bir dönem, yükümlülüklere uyulması şartıyla kurum dışında geçirilebilir.
- Bihakkın tahliye. Cezanın tamamının infaz edildiği tarihtir.
Bu üç tarih birbirine bağlıdır; birindeki değişiklik diğerlerini de kaydırır.
Müddetname
Bağlayıcı olan hesap, infaz savcılığınca düzenlenen müddetnamedir. Bu belge hükümlüye tebliğ edilir ve koşullu salıverilme ile bihakkın tahliye tarihlerini gösterir.
Müddetnamedeki hesaba itiraz mümkündür; itiraz infaz hâkimliğine yapılır. Hesap hatası, mahsup edilmeyen tutukluluk süresi veya yanlış rejim uygulanması itiraz sebeplerinin başında gelir.
Mahsup
Aynı dosyada tutuklu kalınan süre cezadan düşülür. Başka bir dosyada geçen ve orada mahsup edilmemiş tutukluluk süreleri de belirli şartlarla mahsup edilebilir. Mahsup talebinin ayrıca ileri sürülmesi gerekebilir.
Bu sayfadaki bilgi neden oran içermiyor?
İnfaz oranları ve denetimli serbestlik süreleri, ardışık kanun değişiklikleriyle birden çok kez değişti ve suç tarihine göre farklı rejimler yürürlükte kaldı. Tek bir oran vermek, okuyucunun dosyasına uymayan bir sonuca yol açar.
Somut hesap için müddetname esas alınmalı; tereddüt hâlinde infaz hâkimliğine başvurulmalıdır.
Denetimli serbestlik yükümlülükleri
Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında geçirilmesi anlamına gelir; ancak serbestlik koşulsuz değildir. Hükümlüye belirlenen yükümlülükler arasında şunlar yer alabilir:
- Belirli aralıklarla denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurma
- Belirlenen programlara katılma
- Kamuya yararlı işte çalışma
- Konut veya bölge sınırlamasına uyma
- Belirli kişilerle görüşmeme
Yükümlülüklere uyulmaması hâlinde karar kaldırılır ve hükümlü ceza infaz kurumuna geri alınır. Geri alınan sürenin yeniden hesaplanması gerekir.
Açık ceza infaz kurumuna ayrılma
İnfazın bir bölümü kapalı, bir bölümü açık kurumda geçirilir. Açık kuruma ayrılma, cezanın belirli bir kısmının kapalı kurumda geçirilmiş olmasına ve hükümlünün durumuna bağlıdır. Bu geçiş, denetimli serbestlik tarihini doğrudan etkilemez ancak infaz koşullarını değiştirir.
İzin hakları da bu aşamada gündeme gelir: mazeret izni, iş arama izni ve özel izin ayrı ayrı düzenlenmiştir.
İnfaz hâkimliğine başvuru
Müddetnamedeki hesaba, disiplin cezalarına ve infaza ilişkin idari işlemlere karşı infaz hâkimliğine başvurulabilir. Başvuru süreye tabidir ve yazılı yapılır.
En sık görülen başvuru sebepleri: mahsup edilmemiş tutukluluk süresi, yanlış infaz rejimi uygulanması, çoklu ilamda cezaların hatalı toplanması ve denetimli serbestlik tarihinin yanlış hesaplanması.
Adli sicil kaydı
İnfazın tamamlanması, kaydın kendiliğinden silinmesi anlamına gelmez. Adli sicil kaydı arşiv kaydına alınır; arşivden silinmesi ayrı şartlara ve başvuruya bağlıdır.
Bu ayrım, işe giriş ve ruhsat başvurularında pratik önem taşır.
Çanakkale’de bu süreç
Dosyanın hangi adliyede görüleceği, uyuşmazlığın türüne ve yer bakımından yetkiye göre belirlenir. Çanakkale’de iki ağır ceza merkezi bulunur. Çanakkale Adliyesi’nin yargı çevresi merkez ile Ayvacık, Bayramiç, Ezine, Gelibolu, Gökçeada ve Lapseki’dir. Eylül 2025’te faaliyete geçen Biga Ağır Ceza Mahkemesi’nin yargı çevresi ise Biga, Çan ve Yenice olarak belirlenmiştir (HSK Genel Kurulu, 06.08.2025, 1070 sayılı karar). Müstakil adliyesi bulunmayan iki ilçeden Bozcaada Ezine Adliyesi’ne, Eceabat ise Çanakkale Adliyesi’ne bağlıdır.
Hangi ilçenin hangi adliyeye bağlı olduğunu resmî kaynaklarıyla birlikte Çanakkale adliyeleri rehberinde bulabilirsiniz.
Bu konu Ceza Hukuku çalışma alanı kapsamındadır.
Sıkça sorulan sorular
İnfaz hesabı neden herkeste farklı çıkıyor?
Hesap; suç tarihine, suç türüne, mükerrirlik durumuna ve hükmün kesinleşme tarihine göre değişir. Aynı süreli iki ceza, bu değişkenler farklıysa farklı sürelerle infaz edilir.
Denetimli serbestlik nedir?
Cezanın son bölümünün, belirli yükümlülüklere uyulması şartıyla ceza infaz kurumu dışında geçirilmesidir. Yükümlülüğe uyulmaması hâlinde kişi kuruma geri alınır.
Kesin infaz süresini nereden öğrenebilirim?
Bağlayıcı hesap, hükmü veren mahkemenin veya infaz savcılığının düzenlediği müddetnamedir. Sitedeki araçlar ve tablolar yalnızca ön fikir verir.